Porifera หรือ ฟองน้ำ เป็นสัตว์กลุ่มแรกที่มีวิวัฒนาการขึ้นบนโลก และถือเป็นสัตว์ที่มีโครงสร้างเรียบง่ายที่สุดในอาณาจักรสัตว์ แม้จะเป็นสัตว์หลายเซลล์ (Multicellular) แต่ยังไม่มีเนื้อเยื่อและอวัยวะที่แท้จริง ทำให้แต่ละเซลล์ทำหน้าที่ค่อนข้างอิสระ อาศัยอยู่ในน้ำเป็นหลัก (ส่วนใหญ่อยู่ในทะเล) และใช้ชีวิตแบบเกาะติดกับพื้นผิว (Sessile)

• ร่างกายมีรูพรุนจำนวนมาก
• ไม่มีเนื้อเยื่อและอวัยวะที่แท้จริง
• กินอาหารโดยการกรอง (Filter Feeder)

Cnidaria มีวิวัฒนาการสูงกว่า Porifera เพราะเริ่มมีเนื้อเยื่อแท้จริง (True Tissue) และมีระบบประสาทแบบง่าย (Nerve Net) แม้จะยังไม่มีอวัยวะที่ซับซ้อน แต่สามารถรับรู้สิ่งเร้าและเคลื่อนไหวได้ดีกว่าฟองน้ำ ส่วนใหญ่อยู่ในทะเล มีทั้งชนิดที่ลอยตัวในน้ำและชนิดที่เกาะติดกับพื้นผิว

• มีเซลล์เข็มพิษ (Cnidocyte)
• สมมาตรแบบรัศมี (Radial Symmetry)
• อาศัยอยู่ในน้ำ

Platyhelminthes หรือ หนอนตัวแบน เป็นสัตว์ที่มีวิวัฒนาการสูงกว่า Cnidaria เพราะเริ่มมีอวัยวะ (Organ) และมีสมมาตรแบบด้านข้าง (Bilateral Symmetry) ทำให้สามารถเคลื่อนที่ไปข้างหน้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ พบได้ทั้งตามแหล่งน้ำ และเป็นปรสิตในคนหรือสัตว์

• ลำตัวแบน
• ไม่มีช่องลำตัว (Acoelomate)
• ระบบย่อยอาหารไม่สมบูรณ์ (มีปาก แต่ไม่มีทวารหนัก)

Nematoda หรือ หนอนตัวกลม เป็นสัตว์ที่มีวิวัฒนาการสูงกว่า Platyhelminthes เพราะเริ่มมีช่องลำตัวเทียม (Pseudocoelom) ซึ่งช่วยให้อวัยวะภายในมีพื้นที่ทำงานมากขึ้น ทำให้การเคลื่อนที่และการลำเลียงสารมีประสิทธิภาพกว่าเดิม พบได้ทั้งในดิน น้ำทะเล น้ำจืด และเป็นปรสิตที่ก่อโรค

• ลำตัวกลม เรียวยาว
• มีช่องลำตัวเทียม (Pseudocoelom)
• ระบบย่อยอาหารสมบูรณ์ (มีปากและทวารหนัก)

Annelida หรือ หนอนปล้อง มีวิวัฒนาการสูงขึ้นโดยเริ่มมีช่องลำตัวแท้ (True Coelom) และลำตัวแบ่งออกเป็นปล้อง (Segmentation) ทำให้อวัยวะภายในจัดเรียงเป็นระบบและการเคลื่อนไหวมีประสิทธิภาพมากขึ้น พบได้บนบก น้ำจืด และน้ำทะเล

• ลำตัวแบ่งเป็นปล้อง (Segmentation)
• มีช่องลำตัวแท้จริง (Coelomate)

Mollusca หรือ สัตว์ลำตัวนิ่ม เป็นไฟลัมที่มีจำนวนชนิดมากเป็นอันดับ 2 รองจาก Arthropoda พบได้ทั้งในทะเล น้ำจืด และบนบก มีความหลากหลายสูง ตั้งแต่หอยฝาเดียว หอยสองฝา ไปจนถึงหมึก ซึ่งเป็นสัตว์ที่มีระบบประสาทพัฒนาสูงที่สุดในกลุ่มสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง

• ลำตัวอ่อนนิ่ม
• ไม่แบ่งเป็นปล้อง
• ส่วนใหญ่มีเปลือกแข็งหุ้ม

Arthropoda เป็นไฟลัมที่มีความหลากหลายมากที่สุดในอาณาจักรสัตว์ คิดเป็นมากกว่า 80% ของสัตว์ทั้งหมดที่ค้นพบ พบได้แทบทุกสภาพแวดล้อม จุดเด่นคือลำตัวแบ่งเป็นปล้อง มีขาเป็นข้อ และมีโครงแข็งภายนอก (Exoskeleton) ช่วยป้องกันร่างกายและลดการสูญเสียน้ำ

• ขาและร่องรับสัมผัสเป็นข้อต่อ
• มีโครงแข็งภายนอก (Exoskeleton)
• มีการลอกคราบเพื่อการเจริญเติบโต

Echinodermata เป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่มีวิวัฒนาการสูงที่สุดก่อนเข้าสู่ไฟลัม Chordata มีจุดเด่นคือผิวหนังมีหนาม (Spiny Skin) และมีระบบท่อน้ำ (Water Vascular System) ซึ่งเป็นระบบเฉพาะใช้ในการเคลื่อนที่ จับอาหาร และแลกเปลี่ยนแก๊ส อาศัยอยู่ในทะเลทั้งหมด

• ผิวลำตัวมีหนามขรุขระ
• ตัวเต็มวัยมีสมมาตรแบบรัศมี (Radial Symmetry)
• อาศัยอยู่ในทะเลทั้งหมด (Marine only)

Chordata เป็นไฟลัมที่มีวิวัฒนาการสูงที่สุดในอาณาจักรสัตว์ รวมสัตว์มีกระดูกสันหลัง (Vertebrates) ไว้ทั้งหมด อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่สัตว์ทุกชนิดในไฟลัมนี้จะมีกระดูกสันหลัง เพราะยังมีสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในไฟลัมนี้ด้วย เช่น เพรียงหัวหอม และแอมฟิออกซัส

• มีแกนพยุงร่างกายหรือโนโทคอร์ด (Notochord) อย่างน้อยช่วงหนึ่งของชีวิต
• ส่วนใหญ่พัฒนาไปเป็นสัตว์มีกระดูกสันหลัง